Hirâş Bin Ümeyye Tül-huzâi

Hirâş Bin Ümeyye Tül-huzâi'nın İslâmdan önceki hayatı hakkında elimizde fazla bir bilgi yoktur. Künyesi Ebû Nadle’dir. Beni Mahzum’un halifidir. Müreysi’de ve Hudeybiye’de bulunmuştur. Resûlullâh (s.a.v)’ın başını tıraş etmiştir.

1. Hirâş Bin Ümeyye Tül-huzâi Künye

Hirâş Bin Ümeyye Tül-huzâi Künye
Hirâş Bin Ümeyye

Baba Adı:    Ümeyyetü’l-Hûzâi.
Anne Adı:    Bilgi yok.
Doğum Tarihi ve Yeri:    Bilgi yok.
Ölüm Tarihi ve Yeri  :    Muâviye devrinin son zamanlarında öldü.
Fiziki Yapısı:    Bilgi yok.
Eşleri:    Bilgi yok.
Oğulları:    Abdullah
Kızları :    Bilgi yok.
Gavzeler :    Bilgi yok.
Muhacir mi Ensar mı :    Bilgi yok.
Rivayet Ettiği Hadis Sayısı:    Bilgi yok.
Sahabeden Kim ile Kardeşti :    Bilgi yok.
Kabile Neseb ve Soyu :    Hirâş bin Ümeyye el-Kâ’bi el-Huzâi bin Rebia bin Fadl bin Munkiz bin Afif bin Küleyb bin Hubşiyye bin Selül bin Kab bin Amr bin Rebia el-Huzâi.
Lakap ve Künyesi:    Ebû Nadle.
Kimlerle Akraba idi :    Bilgi yok.

2. Hirâş Bin Ümeyye Tül-huzâi Kimdir

Hirâş bin Ümeyyetü’l-Huzâi’nın İslâmdan önceki hayatı hakkında elimizde fazla bir bilgi yoktur. Künyesi Ebû Nadle’dir. Beni Mahzum’un halifidir. Müreysi’de ve Hudeybiye’de bulunmuştur. Resûlullâh (s.a.v)’ın başını tıraş etmiştir. Kaynaklar onun Hudeybiye Musalahası sırasında Resûlullâh (s.a.v), Hirâş bin Ümeyyetü’l-Huzâi’yi, Sa’leb adındaki devesine bindirdi. Ne için geldiklerini, Kureyş Eşrafına tebliğ etmek üzere elçi olarak gönderdi. Hirâş, Resûlullâh (s.a.v)’in, Kureyş müşriklerine gönderdiği ilk elçi idi. Hirâş, Kureyş müşriklerinin yanına varıp: “-Biz, buraya ancak Umre ibadetini yapmak maksadı ile İhrama girmiş olarak geldik. Yanımızda da kurbanlık için alı konulmuş, develer bulunuyor. Beytûlâh-ı tavaf edip, İhramdan çıkıp geri döneceğiz!”dedi.

Kureyş müşrikleri İslâm elçisi Hirâş’ın bindiği deveyi boğazladılar. Bunu da yapan İkrime bin Ebî Cehl’di. Hirâşı’da öldürmek istedi ise de, Hirâş’ın orada bulunan kavminden bir adam onu kendi himayesine alarak serbest bıraktırdı.

3. Rivayete göre

Hıraş’ı himayelerine alarak serbest bıraktıranlar, Âhâbiş (Mekke’nin ileri gelenleri) idi. Hirâş, Resûlullâh (s.a.v)’in yanına güç belâ dönebildi. Başına gelenleri Resûlullâh’a haber verdi. “-Yâ Resûlallâh! Sen, onlara, oradaki koruyucuları benimkinden çok daha fazla olan birisini gönder!”dedi.

Resûlullâh (s.a.v) daha sonra Osman İbn-i Affan’ı Mekkelilere elçi olarak gönderdi. Hirâş bin Ümeyye (r.a) zaman zaman Resûlullâh (s.a.v)’ın berberliğini de yapardı. Nitekim Hudeybiye’de tam andlaşma sağlanarak Kureyş temsilcileri ayrıldıktan sonra kurbanlar kesilip ihramdan çıkılacağı sıralarda Resûlullâh (s.a.v)’ı tıraş etmişti. Onun sadece Umretü’l-Kazâ da Resulûllâh (s.a.v)’ın saçını kestiği de söylenmektedir. Mekke’nin fethinde bulunan Hirâş’ın fethin ikinci günü, kendisine eman verilmiş olan Cüneydib bin Edla’ı öldürmesine, Resûlullâh (s.a.v), çok üzüldü ve Hirâş’ı kınadı.

4. Diğer bazı rivâyetlere göre

Mekke’de kan dökülmesini bu hadise dolaysiyle irad ettiği bir hutbe ile yasaklamıştır. Resulullah (s.a.v)’ın: “-Eğer bir kâfire karşılık bir mü’mini öldürecek olsaydım Hirâş’ı öldürürdüm!”dediği nakledilmektedir.

Cüneydib’in diyeti Hirâş’ın kabilesi ola Huzâa’ya ödettirilmiştir.

Mekke ile Medine arasında Mekke’den bir konak uzaklıkta bulunan Bi’rü’l-Berûd’u Hirâş (r.a)’ın kazdırıb etrafını çevirttiği belirtilmektedir. Medine’de yaşadığı bilinen Hirâş (r.a), Muâviye bin Ebû Süfyan devrinin son zamanlarında vefat etmiştir.

Şübhesiz ki, en doğrusunu Allâh bilir. Allâh, onlardan razı olsun.

1- M.Âsım Köksal islâm Tarihi-13-170
2- Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi-17-325