Ebû Kebşe Mevlâ Resûlullâh

Ebû Kebşe hakkında pek az bilgi bulunan sahabelerden biridir. Asıl adının Süleym veya Seleme veya Evs olduğuna dair hakkında çeşitli rivâyetler vardır. Ebû Kebşe künyesidir. Uzun künyesi ise: Ebû Kebşe Mevlâ Resûlullâh’dır.

Ebû Kebşe Mevlâ Resûlullâh

Ebû Kebşe Mevlâ Resûlullâh
أبُــو كَــبْــشَــةُ مَـــوْلَى رَسُــولُ اللهُ


 Baba Adı    :    Resûlullâh’ın Azadlı kölesiydi. İran’lı veya Yemen’li, veya Mekkeli’dir.
 Anne Adı    :    Bilgi yok.
 Doğum Tarihi ve Yeri    :    Bilgi yok.
 Ölüm Tarihi ve Yeri    :    Hicri 13. yıl Miladi 63. yıllarda Medine’de vefat etti. Kabri, Medine’de Cennetü’l-Bâkî’dedir.
 Fiziki Yapısı    :    Bilgi yok.
 Eşleri    :    Bilgi yok.
 Oğulları    :    Bilgi yok.
 Kızları    :    Bilgi yok.
 Gavzeler    :    Bedir, Uhud, Hendek, Mekke fethi, Huneyn ve diğerleri.
 Muhacir mi Ensar mı    :    Mekke, Medine. Muhacirdir.
 Rivayet Ettiği Hadis Sayısı    :    Bilgi yok.
 Sahabeden Kim ile Kardeşti    :    Bilgi yok.
 Kabile Neseb ve Soyu    :    Azadlı köleydi.
 Lakap ve Künyesi    :    İsminin Seleme, Süleym, Evs olduğu da söylenir. Lâkabı ise Ebû Kebşe'dir.
 Kimlerle Akraba idi    :    Resûlullâh (s.a.v)’ın azadlı kölesi idi.



Ebû Kebşe Mevlâ Resûlullâh Hayatı

Ebû Kebşe hakkında pek az bilgi bulunan sahabelerden biridir. Asıl adının Süleym veya Seleme veya Evs olduğuna dair hakkında çeşitli rivâyetler vardır. Ebû Kebşe künyesidir. Uzun künyesi ise: Ebû Kebşe Mevlâ Resûlullâh’dır. Bu künye ile meşhur olmuştur. Ebû Kebşe (r.a)’in Fars asıllı olup Mekke’nin veya Yemen’deki Devs kabilesinin Arablaşmış halkından olduğunu kabul edenler olduğu gibi, Mekkeli olduğu hakkındaki kanaat daha ağır basmaktadır.

Ebû Kebşe (r.a), Mekkeli müşriklerden birinin kölesi iken İslâm dâvetinin başlangıcında Müslüman olmuştur. Efendisinin kendisine eziyet ve işkence yapması üzerine Resûlullâh (s.a.v)’ın satın alıp hürriyetine kavuşturduğu otuz köleden biri olan Ebû Kebşe’nin nasıl köle olduğu bilinmemektedir. Resûlullâh, tarafından satın alınıp hürriyetine kavuşan Ebû Kebşe, Resûlullâh (s.a.v)’in hizmetinden ayrılmamıştır.

Ebû Kebşe (r.a) Resûlullâh (s.a.v)’i, o kadar çok seviyordu ki, bir an dahi olsun yanından ayrılmıyordu. Âdeta gölgesi gibi onu takip ediyordu. Onun bu şekilde hareket etmesi, Mekke’li müşrikler arasında, Ebû Kebşe’nin Resûlüllâh (s.a.v)’ın oğlu olduğu fikrinin etrafa yayılmasına vesile oldu. Tabii ki bu yalan da diğer iftiralar gibi çok çabuk söndü.

Ebû Kebşe (r.a)’in Mekke’deki hayatı büyük sıkıntılar ve eziyetler içinde geçti. Zira fakir olduğu gibi ayrıca kendisini himaye edecek kimi kimsesi ve kabilesi de yoktu. Servet ve mal mülk sahibi olan zengin Müslümanlar dahi Mekkeli müşriklerin işkencelerinden hakaretlerinden kurtulamaz iken, Ebû Kebşe’nin bunlardan masun kaldığı söylenemez.

Medine’ye hicret edinceye kadar Mekke’de kalarak Müslümanların ve Resûlullâh’ın uğramış olduğu bütün eza, cefa, işkence ve sıkıntılara ortak olmuştur. Müslümanlara, Mekke’den Medine’ye hicret etmelerine müsaade edilince, birkaç Müslüman ile yola çıkarak Medine’ye geldi. Medine’de Külsüm bin Hidm’in evine yerleşti. Resûlullâh (s.a.v)’de Medine’ye hicret edince, Ebû Kebşe gibi daha pek çok kişiyi himaye edip kollamaya başladı.

Ebû Kebşe, Resûlullâh (s.a.v) ile birlikte ilk defa küfürle İslâm’ın en büyük kırılma noktası olan Bedir ğazvesine iştirak etti.

İbn-i Hişam’ın bildirdiğine göre:

Bedir Ğazvesi’nde Müslümanların sadece yetmiş devesi olduğundan Hz.Hamza, Zeyd bin Hârise, ve Ebû Kebşe ile Resûlullâh’ın Habeş asıllı azadlı kölesi Enese veya Üneyse aynı deveye nöbetleşe binmişlerdir. Bunu takiben Uhud, Hendek, Mekke’nin Fethi, Huneyn Ğazvesi’nde bulundu Resûlullâh (s.a.v) ’in yapmış olduğu birçok gazvelere iştirak etti.

Resûlullâh (s.a.v) ile Vedâ Haccı’nda bulundu, Resûlullah’ın vefâtına en çok üzülenlerden biri de o oldu. Ebû Kebşe’nin doğum ve ölüm tarihleri, hatta baba ve annesinin isimleri dahi bilinmemektedir. Ancak Hz.Ebû Bekr (r.a) devrinde mürtedlerle yapılan savaşlarda bulunduktan sonra, Ebû Bekr (r.a)’in vefâtını, kendisi çok hasta iken gördü.

Hz.Ömer (r.a) hilafet makamına geçtiği gün Hicri 13. yılın 22 Cemaziyelâhir Miladi 23 Ağustos 634 tarihlerinde vefât etti. Kabri Medine’de Cennetü’l Bâkî’dedir. Ebû Kebşe (r.a)’in ailesi ve hayatı hakkında fazla bir bilgimiz yoktur. Resûlullâh (s.a.v)’den Hadis-i şerif rivâyet ettiğine dair elimizde mevcud bilgi bulunmamaktadır. 1

Ashab arasında ayrıca Ebû Kebşe el-Enmâri el-Mezhici adlı bir kişi bulunmakta olup onun Resûlullâh ile Hz.Ebû Bekr (r.a)’den rivayette bulunduğu bilinmektedir. Ebû Kebşe el-Enmâri’nin râvilerini Ebû Kebşe Süleym’in râvileri gibi gösteren İbn-i Abdülberr’in bu iki kişiyi birbirine karıştırdığı anlaşılmaktadır.

Tabiin muhaddileri arasında da Ebû Kebşe künyesiyle bilinen iki kişi vardır. Bunlardan biri Ebû Derdâ, Sevbân ve Abdullah bin Amr gibi sahabilerden hadis rivâyet eden Ebû Kebşe es-Selûli diğeri de Ebû Mûsâ el-Eş’ari’den rivayette bulunan Ebû Kebşe es-Sedûsi el-Basri’dir. Bunların yukarıda anlatmaya çalıştığımız Ebû Kebşe Süleym ile hiçbir ilgisi yoktur.

Resûlullâh (s.a.v)’ın süt annesi Hâlime-i Sa’diye’nin kocası ile anne tarafından dedesi olan ve kendisine çok benzediği rivâyet edilen Vehb bin Abdümenâf’ın künyeleri de Ebû Kebşe idi. Mekke’de Kureyşli müşrikler Resûlullâh (s.a.v)’me, bu kişilerle onun arasında ilgi kurmaları veya putperest Arablar’dan farklı bir inanışa sahib olan ve yıldıza tapan Ebû Kebşe el-Huzâi’ye benzetmeleri sebebiyle İbn-i Ebû Kebşe derlerdi. 2

Şübhesiz ki, en doğrusunu Allâh bilir. Allâh, onlardan râzı olsun.



1- Ashâb-I Kirâmın Meşhurları-Hayati Ülkü-336-337 
2- Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi-10-176