Dürre Bint-i Ebî Leheb

Resûlullâh (s.a.v)’ın amcası ve azılı düşmanı Ebû Leheb’ın kızıdır. Mekke’de doğdu, ancak hanği tarihte doğduğu kesin belli değildir. Neseb ve soyu şöyledir: Dürre bint-i Ebû Leheb bin Abdülmuttalib bin Haşim el-Kureyşîy el-Haşimî’dir.

Dürre Bint-i Ebî Leheb

Dürre Bint-i Ebî Leheb
دُ رَّةَ بِـنْـتُ أبَـيِ لَــهَــب


 Baba Adı    :    Ebû Leheb bin Abdülmuttalib.
 Anne Adı    :    Ümmü Cemil Avra bint-i Harb, bin Ümeyye bin Abdişems, Ebû Süfyan’ın kız kardeşidir.
 Doğum Tarihi ve Yeri    :    Tarih yok. Mekke doğumludur.
 Ölüm Tarihi ve Yeri    :    Hicri 20.Miladi 641 yıllarında Medine’de vefat etti. Kabri, Medine’de Cennetü’l-Baki’dedir.
 Fiziki Yapısı    :    Çok güzel ve heybetli bir hanımefendiydi.
 Eşleri    :    1-Hâris bin Amir bin Nevfel 2- Zeyd bin Harise 3-Dihye bin Halife el-Kelbi 4-Hâris bin Nevfel bin Hâris bin Abdül-muttalib ile evlendi.
 Oğulları    :    Ukbe,Velid, Müslim ve Ebû’l-Hasen,
 Kızları    :    Bilgi yok.
 Gavzeler    :    Bilgi yok.
 Muhacir mi Ensar mı    :    Mekke'den Medine’ye. Muhacirdir.
 Rivayet Ettiği Hadis Sayısı    :    3 tane.
 Sahabeden Kim ile Kardeşti    :    Bilgi yok.
 Kabile Neseb ve Soyu    :    Dürre bint-i Ebi Leheb bin Abdülmuttalib bin Haşim el-Kureyşîy el-Haşimî’dir.
 Lakap ve Künyesi    :    Dişi arslan manasında; Sübey’a.
 Kimlerle Akraba idi    :    Resûlullâh (s.a.v)’ın amcası Ebû Leheb’ın kızı, Utbe, Uteybe, Muattıb, Hâlide ve Azze’nin kız kardeşleridir.



Dürre Bint-i Ebî Leheb Hayatı

Resûlullâh (s.a.v)’ın amcası ve azılı düşmanı Ebû Leheb’ın kızıdır. Mekke’de doğdu, ancak hanği tarihte doğduğu kesin belli değildir. Neseb ve soyu şöyledir: Dürre bint-i Ebû Leheb bin Abdülmuttalib bin Haşim el-Kureyşîy el-Haşimî’dir. Annesi: Ümmü Cemil Avra bint-i Harb bin Ümeyye bin Abdişems, meşhur Ebû Süfyan’ın kız kardeşidir. Babası ise: Kûr’ân’da ismi ile zem edilen meşhur, Ebû Leheb’dir. Tebbet Sûresi’nde babası ve annesi her ikisi birlikte kötü biçimde anlatılmıştır. Dürre bint-i Ebi Leheb, hayatı boyunca Resûlullâh (s.a.v)’e düşmanlık eden, kendisi ve karısı âley-hinde müstakil bir süre inen kimselerin kızları olmasına rağmen, İslâmiyeti Mekke devrinde kabul etti. veya Bedir Savaşı’ndan hemen sonra kabul etti. Doğru olan da bu rivayet olsa gerek,

Dürre, Hâris bin Amr bin Nevfel ile evli idi. Bu evliliğinden Velid, Ebu’l Hasan ve Müslim adlı üç oğlu oldu. Kocası Hâris bin Amr, Bedir’de kâfir olarak öldürülünce Medine’ye hicret etti. Resûlullâh (s.a.v)’e biat eden Mü’mine kadınlar arasında yer alan Dürre (r.a), Medine’ye hicret edince Medine’nin cömertliği ile meşhur olan sakinlerinden Râfi’ bin Mualla ez-Züraki’nin evinde misafir olarak kaldı.

Abdullah İbn-i Ömer, Ebû Hüreyre ve Ammar rivâyet ediyorlar:

“-Ebû Leheb’in kızı Dürre, hicret ederek Medine’ye geldi. Rafi’ bin Muallâ’nın evine indi. Zürayk sülâlesinden yanına gelen kadınlar:

“-Sen, Aziz ve Celil olan yüce Allâh’ın hakkında;

Ebû Leheb’ın eli kurusun, kurudu da! Kahroldu da, malı ve kazandıkları kendisine fayda vermeyecek!” 1

Buyurduğu Ebû Leheb’in kızı mısın? Sana bu hicretin hiçbir fayda vermeyecek!”dediler.

Bunun üzerine Dürre, Resûlullâh’a gelib, kendisine söylenenlerden şikâyetçi olduğunu bildirdi. Resûlullâh (s.a.v), onu teskin etti ve ona:

      “-Otur!”buyurdular.

Sonra cemaate öğle namazını kıldırıb, minbere çıktı ve:

      “-Ey cemaât! Benim âileme eziyet ediliyor? Allâh’a yemin ederim ki, Hâkem, Suda ve Sehleb kabileleri kıyâmet gününde benim şefaatime nâil olacaklar!”buyurdular. 2

Veya şöyle buyurdular:

      “-Ey insanlar! Sizin nesebiniz var da, benim yok mu? Dürre, benim amcam’ın kızıdır. Onun hakkında hiç kimse hayırdan başka bir şey söyle-mesin! Haberiniz olsun ki, kim benim soyumdan gelenleri ve akrabalarımı incitirse beni incitmiş olur. Kim beni incitirse Allâh’ı incitmiş olur!”

Daha sonra Resûlullâh (s.a.v) şöyle buyurdular:

      “-Diriler, ölen yakınları yüzünden asla rahatsız edilemezler!”diyerek onları bu hususta ikaz etti. 3

Bazı kaynaklarda bu olayın kahramanının Sübey’a bint-i Ebû Leheb adıyla zikredilmektedir. İbn-i Hacer bu durumu açıklarken Dürre’nin iki adı bulunabileceği gibi, bu adlardan birinin onun lakabı sayılabileceğini ve Sübey’a’nın Ebû Leheb’in diğer bir kızı olabileceğini söylemektedir.

Şair olduğu bilinen Dürre (r.a), Resûlullâh ile Hz.Âişe’den üç hadis rivayet etmiştir. Kendisinden de, Simak bin Harb, Şerik bin Abdullah, Abdullah bin Umeyr, rivayet etmişlerdir. Ahmed bin Hanbel ve Taberâni, onu Resûlullâh’dan rivâyet ettiği belirtilen:

      “-İnsanların en hayırlısı kim dir?”sorusuna.

Resûlullâh (s.a.v)’ın:

      “-Allâh’dan en çok sakınan, daima iyiliği emreden, kötülükten sakın-dıran ve akrabalık bağını korumakta titizlik gösteren kimsedir!”meâlin-deki bir hadisini kaydetmişlerdir. 4

Medine’ye hicret edip geldikten sonra; ilk önce, Zeyd bin Hârise ile evlendi. Onun Mute’de şehadetinden sonra Dihye bin Halife ile evlendi. Daha sonra amcası Hâris’in torunu Hâris bin Nevfel bin Hâris bin Abdül-muttalib ile evlendi. Bütün bu evliliklerinden Ukbe, Velid, Ebû’l-Hasen ve Müslüm adlarında dört tane oğlu olmuştur.

Kendisi gibi kardeşleri Utbe ve Muattıb’da Mekke’nin fethinden sonra Resûlullâh (s.a.v)’e amcası Hz.Abbas tarafından getirilerek iman ile şereflenmiş kişilerdendirler. Dürre bint-i Leheb (r.a) çok güzel ve oldukça heybetli, çok cömert bir hanımefendiydi. Özellikle fakirlere yedirmeyi ve giydirmeyi çok severdi.

Sekiz yıl boyunca amcası oğlu, ve âlemlere rahmet, eşref-i mahlukat olan, Resûlullâh (s.a.v)’ın yakınında eşsiz bir hayatı doya doya yaşayan Dürre bint-i Ebi Leheb, Hicretin 20. Miladi 641 yıllarında Medine’de vefat etti. Kabri, Medine’de Cennetü’l-Baki’dedir.

Bu hanımefendi sahabiyenin hakkında fazla bilgi yoktur.

Şüphesiz ki, en doğrusunu Allâh bilir. Allâh, onlardan râzı olsun



1- Tebbet-1-3 
2- M.Yusuf Kandehlevi Hadislerle Müslümanlık-1-361 
3- İbn-i Hacer,el-İsabe-4-2498-İbn-i Esir usdu’l-Ğabe-7-103 
4- Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi-10-30