Abdullah Bin Zübeyr Bin Abdülmuttalib

İslâm tarihinde iki tane meşhur Abdullah bin Zübeyr isminde sahabe vardır. Bunlardan birincisi Zübeyr bin Avvam’ın oğlu, Hz.Ebû Bekr’in kızı Esmâ (r.a)’dan doğan, sonraki yıllarda Mekke’de hilafetini ilan eden Abdullah İbn-i Zübeyr’dir. İkincisi ve bizim burada anlatmaya çalışaca-ğımız ise, Resûlullâh (s.a.v)’ın amcası Zübeyr bin Abdülmuttalib’in oğlu, Abdullah bin Zübeyr’dir.

Abdullah Bin Zübeyr Bin Abdülmuttalib

Abdullah Bin Zübeyr Bin Abdülmuttalib
عَــبْــدُ أللهُ بْــنُ الــزّ ُبـَـيْــرُ بْــنُ عَــبْــدُالــمُــطَّــلِــب


 Baba Adı    :    Zübeyr bin Abdülmuttalib.
 Anne Adı    :    Âtike bint-i Ebi Vehb bin Amr bin Aiz bin İmran bin Mahzum.
 Doğum Tarihi ve Yeri    :    Takriben Miladi 604 yılında, Nübüvvetten altı yıl kadar önce Mekke’de doğdu.
 Ölüm Tarihi ve Yeri    :    Hicri 13. Miladi 634 yılında Hz.Ebû Bekr-’in hilafetinin son günlerinde Filistin bölgesinde Ecnadiyn Savaşı’nda otuz yaşlarında şehid oldu.
 Fiziki Yapısı    :    Bilgi yok.
 Eşleri    :    Bilgi yok.
 Oğulları    :    Bilgi yok,
 Kızları    :    Bilgi yok.
 Gavzeler    :    Mekke fethi, Huneyn, Ecnadiyn.
 Muhacir mi Ensar mı    :    Mekke, Medine Muhacir dir.
 Rivayet Ettiği Hadis Sayısı    :    Bilgi yok.
 Sahabeden Kim ile Kardeşti    :    Bilgi yok,
 Kabile Neseb ve Soyu    :    Abdullah bin Zübeyr bin Abdülmuttalib bin Haşim bin Abdimenaf el-Kureyşi el-Haşimi dir.
 Lakap ve Künyesi    :    Bilgi yok.
 Kimlerle Akraba idi    :    Resûlullâh (s.a.v)’ın amcası Zübeyr’in oğlu, Dubâa, ve Ümmü Hakem’in kardeşleri, Mikdad bin Amr’ın kayınbiraderi.


Abdullah Bin Zübeyr Bin Abdülmuttalib Hayatı

İslâm tarihinde iki tane meşhur Abdullah bin Zübeyr isminde sahabe vardır. Bunlardan birincisi Zübeyr bin Avvam’ın oğlu, Hz.Ebû Bekr’in kızı Esmâ (r.a)’dan doğan, sonraki yıllarda Mekke’de hilafetini ilan eden Abdullah İbn-i Zübeyr’dir. İkincisi ve bizim burada anlatmaya çalışaca-ğımız ise, Resûlullâh (s.a.v)’ın amcası Zübeyr bin Abdülmuttalib’in oğlu, Abdullah bin Zübeyr’dir. Abdullah bin Zübeyr, Takriben Miladi 604 yılın-da, Nübüvvetten altı yıl kadar önce Mekke’de doğdu. Hicri 13. Miladi 634 yılında Hz.Ebû Bekr’in hilafetinin son günlerinde Filistin bölgesinde Ecnadiyn Savaşı’nda otuz yaşlarında şehid oldu.

Abdullah bin Zübeyr (r.a)’ın nesebi şöyledir: Abdullah bin Zübeyr, bin Abdülmuttalib, bin Haşim, bin Abdimenaf, el-Kureyşi, el-Haşimi dir. İslâmiyeti Mekke yıllarında henüz çok genç yaşlarda kabul ederek daha sonraları Mekke’den Medine’ye Muhacir olarak hicret etti. Mekke fethi ve Huneyn Savaşları’nda Resûlullâh (s.a.v)’ın yanında bulundu. Resûlullâh (s.a.v)’ın amcası Zübeyr’in oğlu, Dubâa, ve Ümmü Hakem’in kardeşleri, Kız kardeşi Dubâa’nın kocası Mikdad bin Amr (r.a)’ın kayınbiraderi dir.

İbn-i Hacer, el-Askalani onu şöyle anlatır:

Abdullah bin Zübeyr bin Abdülmuttalib bin el-Haşim, el-Haşimi Resûlullâh (s.a.v)’ın amcasının oğludur. İbn-i Sa’d onu, sahabenin beşinci tabakasında andı ve şöyle dedi:

      “-Annesi Âtike bint-i Ebû Vehb, bin Amr, bin Aiz, bin İmran, bin Mahzûm’dur!”

Vakidi’den naklen şöyle der:

      “-Onun herhangi bir hadisini bilmiyoruz!”

Zübeyr, Hüseyin bin Ali tarikiyle rivayet ederek dedi ki:

“Huneyn Savaşı’nda ayakta dimdik duranlardan kimileri şunlardır:

      “-Ali, Abdullah bin Zübeyr ve kimileri!”

Vâkidi’ye göre:

      “-İbn-i Âiz ve Ebû Huzeyfe de ayakta dimdik duranlardandır!”

Müberred, el-Kâmil adlı kitabında der ki:

“-Abdullah bin Zübeyr, Resûlullâh (s.a.v)’e geldi ve ona bir elbise giydirdi. Yanına oturtub şöyle dedi:

      “-O benim annemin (amcamın) oğludur, babasının bana çok iyiliği dokunmuştur!”

Deniliyor ki: Resûlullâh (s.a.v)’ın amcası Zübeyr bin Abdülmuttalib, küçükken Resûlullâh (s.a.v)’e şöyle diyerek (oynar) raksederdi:

      “-Abdemoğlu Muhammed, güzel bir hayat geçirdim, esnem’in dalında izzet ve şeref içinde…”

Vâkidi ve kimileri derler ki:

      “-Hicri 13 yılında Ecnadin’de öldürüldü!”

Vâkidi der ki:

      “-Rumlardan ilk ölen, Abdullah bin Zübeyr ile karşılıklı mübareze eden kişi idi. onu Abdullah öldürmüştü. Sonra başka biri çıktı, onu da öldürdü. Sonra harb meydanında, etrafında on kadar öldürülmüş Rum ile, kendisi de öldürülmüş bir halde bulundu. Abdullah, vefat ettiğinde otuz yaşlarında idi.” 1

Abdullah bin Zübeyr, Resûlullâh (s.a.v)’ın Allâh yolunda şehid olan amcaoğullarından biridir. Hz.Ebû Bekr (r.a)’ın hilafetinin son dönemlerin-de Yezid bin Ebû Süfyan konutasındaki ordu içerisinde yer almış ve otuz yaşlarında Ecnadeyn Savaşı’nda şehid olarak iman yolundaki yolculuğunu tamamlamıştır. Resûlullâh (s.a.v), çok genç yaşta imanla tanışan amcası Zübeyr’in oğlu Abdullah’ı pek çok severdi. Bir gün onun hakkında şöyle buyurdular:

      “-Abdullah benim amcamın oğlu ve sevdiğimdir!” 2

Abdullah (r.a)’ın âile bireyleri hakkında herhangi bir bilgi yoktur.

Şübhesiz ki, en doğrusunu Allâh bilir. Allâh, onlardan razı olsun.


1- İbn-i Hacer, el-İsabe-3-176-No-4684 
2- İbn-i Esir, Usdu’l-Ğabe-3-241