Şanlıurfa Yerelde Esnafın Tek Kişilik Fırın Yemeği Kaç Liraya Çıkıyor?

Fırın kültürünün yaygın olduğu Şanlıurfa'da öğlen yemeği için tek kişilik hazırlanan fırın yemeği ( Patlican,Domates,Biber ) tavası ne kadara mal oluyor?

Şanlıurfa Yerelde Esnafın Tek Kişilik Fırın Yemeği Kaç Liraya Çıkıyor?
Şanlıurfa esnaf tava pişmiş hali ( Fotoğraf: Ömer YAKAN )

Şanlıurfa esnafı öğle vakti çalışmış olduğu iş yerlerinde genelde patates fırına yollar veya patlıcan domates biber yollar, Sebze fiyatlarının yüksek olmasından şikayetçi olanlar için Şanlıurfa esnafının öğle yemeğinde TEK kişilik fırın yemeği hazırlarsa ne kadar masraf etmek zorundadır?  

Domates patlıcan fiyatları

Şanlıurfa Esnaf Tava İçindekiler ve Fiyatları 

3 Adet Domates:     0,448 gram 2.91 tl
2 Adet Patlıcan:    0,458 gram 3.21 tl
2 Adet Yeşil Biber: 0,221 gram 2.29 tl
Yerince yağ, baharat ortalama: 1.5  tl 
1 Adet Ekmek : 1 tl 

Şanlıurfa tava malzemeleri

 

Bir Şanlıurfa esnafı tava yapmak için yukarıda belirttiğimiz malzemeler ile öğle yemeğini 11.00 türk lirasına mal ediyor.

Geçen sene bu zamanlarda aynı tava aynı masraf ile 4 kişilik ekmek dahil 14 türk lirasına mal oluyordu. 1 yılda fırında yapılacak olan tavanın masrafı 3 kat arttığı gözleniyor.

 

Başta soğan ve patates olmak üzere bütün sebze ve meyve kalemlerine fahiş oranlarda zam gelmesi en çok Urfa esnafını etkiledi.  Öğlen yemeklerinin vazgeçilmez menüsü olan patates yemeği ile domates biber patlıcan tepsilerinin olağan üstü bir maliyete yükselmesi esnafta mecburi bir yön değişikliğine sebep oldu. 

Öyle ki, esnaf; söz konusu tepsileri bir kaç kişilik yapınca maliyet 20 ile 30 lira arasında değişiyor. 

2018 yılının ilk aylarında böyle bir tepsiyi yapmanın maliyeti hesaplandığında en fazla 8 ila  TL arası bir maliyet çıkarken bu gün bu maliyetin  TL civarını bulması esnafta rahatsızlığa sebep oluyor. 

Sebze ve meyve fiyatlarının artmasının arkasındaki neden nedir? 

Hükümete göre fırsatçılar halkın ucuz sebze ve meyveye ulaşması engelleniyor!  Ancak, serbest piyasa koşulları göz önüne alındığında gerek tüccar gerek üretici gerekse nakliyeci olmak üzere bütün kalemlerde spekülasyon yapmak mümkündür. Ancak söz konusu spekülasyonlar çok maliyetli ve oldukça zor işler olduğundan dolayı genellikle bir ürünün speküle edilebilmesi kolaydır ancak piyasadaki bütün ürünlerin speküle edilmesi çok zor hatta imkansız denilebilir.

Çünkü, spekülatörler söz konusu bir ürünün fiyatları ile oynayabilmek için çok ciddi bir para harcaması gerekiyor, ürünü stoklamasından tutunda söz konusu ürünü piyasadan toplamasına kadar cok zor ve meşakkatli bir süreçtir. Böyle bir süreci spekülatörlerin yönetmesi mümkün ancak hemen hemen bütün ürünlerin aynı anda böylesine fiyat yükselişi yaşaması spekülasyon ihtimalini ortadan kaldırıyor. 

 

Fiyat Yükselişinin Arkasında Spekülasyon Değil Ekonomik Kriz Var

 

Geriye tek seçenek kalıyor, ekonominin gerçek anlamda kötüye gitmesi ve çiftçinin girdilerden dolayı zarar ederek üretimden vazgeçmesi! 

Üretici, Üretimden çekildiğinde arz talep dengesi bozuluyor ve ortaya çıkan sonuç fahiş fiyatlar oluyor. Çünkü vatandaş ihtiyaç olsa bile otomobilini yada mobilyasını değiştirmeyebilir, yada aynı evde bir ömür oturabilir ancak temel gıda maddeleri ile sebze ve meyve süreklilik isteyen bir durum. Sadece bir hafta piyasadan çekilen sebze ve meyve ile temel gıda maddeleri bir anda karaborsaya düşebilir ve fiyat ne olursa olsun mutlaka alınıyor. 

 

Hükümet Üreticiyi Destekleme Konusunda Eksik Kaldı

 

Hükümetlerin bu gibi konularda önceden tedbir alması ve kazancı düşen çiftçilere destek olarak üretimden çekilmemesi konusunda aktif rol üstlenmesi gerekiyor.

Geçmiş yıllarda kuraklık fırtına, sel ve hortum gibi doğal afetlerden dolayı ciddi zarara uğrayan çiftçiler devletten beklediği desteği alamayaınca ekilişler de azaldı ve bu ekilişlerin azalmasına bir de orta anadolunda  yaklaşık  ilde patates ekilişinin yasaklanması ile birlikte fiyatlar hepten tavan yaptı.