Amr Bin Hureys

Ebû Said Amr bin Hureys bin Amr el-Kureyşi el-Mahzumi Kûfe şehrin’de yerleşen ilk Kureyşli sahâbidir. Hicretten yaklaşık iki yıl önce veya Bedir Savaşı günü doğduğuna dair rivayetler vardır.

Amr Bin Hureys

Amr Bin Hureys
عَــمْــرُو بْــنُ حُــرَيْــث


 Baba Adı    :    Hureys bin Amr bin Osman.
 Anne Adı    :    Amre bint-i Hişam bin Hizyem.
 Doğum Tarihi ve Yeri    :    Tarih yok, Medine doğumludur.
 Ölüm Tarihi ve Yeri    :    Hicri 85. Miladi 704 yıllarında Mekke’de vefât ettiği söylenir.
 Fiziki Yapısı    :    Bilgi yok.
 Eşleri    :    1-Esede bint-i Adiy bin Hatim 2-Hind bint-i Hâni 3-Eyyübe bint-i el-Cuayd 4-Amre bint-i Esma 5-Hafsa bint-i Cerir bin Abdullah 6-Hafsa bint-i Küreyb bin Seleme.
 Oğulları    :    Abdullah, Ca’fer, Yahya, Hâlid, Amr, Said, Osman, Hureys, Amr es-Suğra, el-Muğire
 Kızları    :    Ümmü Seleme, Erva, Ümmü Bekr, Ümmü Abdullah, Ümmü Velid, Ümmü Muhammed, Hind, Ümmü Amr el-Kübra.
 Gavzeler    :    Bilgi yok.
 Muhacir mi Ensar mı    :    Muhacir çocuğudur.
 Rivayet Ettiği Hadis Sayısı    :    Rivayeti var, sayısı belli değildir.
 Sahabeden Kim ile Kardeşti    :    Bilgi yok.
 Kabile Neseb ve Soyu    :    Amr bin Hureys bin Amru bin Osman bin Abdullah bin Ömer bin Mahzum el-Kureyşi el-Mahzumi.
 Lakap ve Künyesi    :    Ebû Said.
 Kimlerle Akraba idi    :    Hureys bin Amr’ın oğlu, Said bin Hureys’in de kardeşidir.


Amr Bin Hureys Hayatı

Ebû Said Amr bin Hureys bin Amr el-Kureyşi el-Mahzumi Kûfe şehrin’de yerleşen ilk Kureyşli sahâbidir. Hicretten yaklaşık iki yıl önce veya Bedir Savaşı günü doğduğuna dair rivayetler vardır. Ancak, Medine-’de Resûlullâh’ın elindeki okla bir ev yeri çizdikten sonra ona:

      “-Bunu sana veriyorum!”dediği dikkate alınırsa, o zaman yaşının pek de küçük olmadığı anlaşılır.

Babası ve kardeşi Said de sahâbidir. Kureyş’in bir kolu olan Beni Mahzûm kabilesine nisbet edilerek el-Mahzumi diye anılır.

Resûlullâh (s.a.v), çok küçük yaşta huzuruna getirilen Amr’ın başını okşamış, alışverişin bereketli olması için dua etmiştir. Bu dua bereketiyle Amr bin Hureys, daha sonraları yerleştiği Kûfe’nin en büyük zenginlerin-den biri olmuştur. Kûfe şehri kurulduktan hemen sonra oraya göç eden Amr bin Hureys, Kûfe Mescidi yanında bir taraftan ibrişim ve elbise tica-retinin, öte yandan dini ve edebi sohbetlerin merkezi olan büyük bir bina yaptırdı. Emeviler’in Irak valisi Ziyâd bin Ebû Süfyân, kışı geçirmek üzere Basra’ya gittiğinde yerine Amr bin Hureys’i vekil bırakırdı.

Amr bin Hureys (r.a), ticaretin yanı sıra hadis rivâyetiyle de meşğul olmuştu. Doğrudan Resulullah (s.a.v)’den, ayrıca Hz.Ebû Bekr, Ömer, Ali, ibn-i Mes’ûd ve kardeşi Said’den rivâyetleri vardır. Kendisinden başta oğlu Ca’fer olmak üzere Kûfe hadis ekolünün tanınmış muhaddisleri rivâ-yette bulunmuşlardır. Rivâyetleri Kütüb-i Sitte’de ve Ahmed bin Hanbel’in Müsnedi’nde yer almaktadır. 1

Amr bin Hureys bin Amr (r.a)’ın Resûlullâh (s.a.v) zamanında henüz iki yaşında iken Resûlullâh (s.a.v) onun başını okşamış ve kendisine duâ etmişti. Resûlullâh (s.a.v)’ın vefâtında oniki yaşında olduğu rivâyet edilir. Resûlullâh (s.a.v)’ın vefatından sonra Kûfe’de ikamet etti, hatta Kûfe’de ev yapan ilk Kureyşli olduğu rivâyet edilir. Bir müddet Kûfe valiliği de yapmıştı. Kadisiye Savaşı’na katılmış Kureyş’in en zenginlerinden biri olmuştu. Mekke’de vefât etti. Hadisleri Kütüb-ü Sitte’de tahric edildi.

Amr bin Hureys dedi ki:

“-Resûlullâh (s.a.v)’ın sabah namazında;

      “-Yemin ederim akıp giden yıldızlara dolaşıp yuvasına dönen gezegenlere!” 2

Âyetlerini okuduğunu hala duyar gibiyim!” 3

Ebû Davud ondan rivayet etti:

      “-Resûlullâh bana Medine’de bir ev yaptırdı!”

Bu da gösteriyorki Resûlullâh döneminde yetişkin bir kişi idi.

Buhâri, İbn-i Hibbân ve kimileri derler ki:

“-Hicri 85 yılında öldü. Ziyad’a vekâleten orada (Kûfe’de) emirlik yapmıştır. Oğlu Abdullah bin Ziyad’ın valiliğini yapmıştır. Hicri 96 yılında öldüğü söylenmiş ise de kesinleşmemiştir. 4

Şübhesiz ki, en doğrusunu Allâh bilir. Allâh, onlardan razı olsun.


1- Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi-3-85 
2- Tekvir-15-16 
3- Câmiu’l-Usûl-8-448-Namazın şekli-No-3.431 
4- el-İsabe, İbn-i Hacer el-Askalani-3-495-No-5812